Ochrona przeciwpożarowa w praktyce

Przepisy ppoż, budynki i sprzęt – wiedza dla zarządców i firm

Portal PPOŻ wyjaśnia, jak klasyfikować budynki, jaki sprzęt gaśniczy dobrać, kiedy potrzebna jest instrukcja bezpieczeństwa pożarowego i jak przygotować ludzi do ewakuacji. Piszemy na podstawie aktualnych przepisów i norm.

Grupy pożarów

Czym gasić? Wybierz, co się pali

Co się pali
Drewno, papier, tkaniny, słoma, węgiel, wiele tworzyw – materiały, które spalają się z tworzeniem żarzących się zgliszczy.
Czym gasić
Woda (prądy rozproszone), gaśnice wodne i pianowe, gaśnice proszkowe ABC, koc gaśniczy przy małym zarzewiu.
Czego nie używać
Gaśnice śniegowe (CO₂) są w tej grupie mało skuteczne – nie schładzają żaru.
Co się pali
Benzyna, olej napędowy, rozpuszczalniki, alkohole, lakiery, smary, parafina, topliwe tworzywa sztuczne.
Czym gasić
Gaśnice pianowe, proszkowe BC lub ABC, śniegowe (CO₂); przy dużych powierzchniach – piana.
Czego nie używać
Zwarty strumień wody – rozbryzguje palącą się ciecz i powiększa pożar.
Co się pali
Metan (gaz ziemny), propan-butan, acetylen, wodór, gazy techniczne.
Czym gasić
Przede wszystkim odcięcie dopływu gazu; gaśnice proszkowe BC lub ABC. Butle chłodzić wodą z bezpiecznej odległości.
Czego nie używać
Gaszenie płomienia bez zamknięcia zaworu – ulatniający się gaz grozi wybuchem.
Co się pali
Magnez, sód, potas, lit, pył aluminiowy i inne metale lekkie oraz ich stopy.
Czym gasić
Specjalne proszki do gaszenia metali (gaśnice z oznaczeniem D), suchy piasek.
Czego nie używać
Woda, piana i CO₂ – mogą wywołać gwałtowną reakcję lub wybuch.
Co się pali
Olej i tłuszcz w frytownicach, na patelniach i w urządzeniach gastronomicznych.
Czym gasić
Gaśnice z oznaczeniem F (środek tworzący warstwę odcinającą), koc gaśniczy, przykrycie pokrywką i wyłączenie źródła ciepła.
Czego nie używać
Woda w każdej postaci – powoduje wybuchowy rozprysk płonącego oleju.

Urządzenia pod napięciem gasi się gaśnicami śniegowymi lub proszkowymi dopuszczonymi do napięcia podanego na etykiecie, z zachowaniem odległości. Grupy pożarów – pełny poradnik →

Klasyfikacja budynku

Kategoria zagrożenia ludzi i grupa wysokości

KategoriaJakie budynkiPrzykłady
ZL IPomieszczenia do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących stałymi użytkownikamikino, teatr, hala sportowa, centrum handlowe, dworzec
ZL IIBudynki przeznaczone przede wszystkim dla osób o ograniczonej zdolności poruszania sięszpital, żłobek, przedszkole, dom pomocy społecznej
ZL IIIBudynki użyteczności publicznej niezakwalifikowane do ZL I i ZL IIbiuro, szkoła, urząd, przychodnia, mniejszy sklep
ZL IVBudynki mieszkalnedom jednorodzinny, blok, kamienica
ZL VBudynki zamieszkania zbiorowego niezakwalifikowane do ZL I i ZL IIhotel, hostel, internat, akademik

Podstawa: warunki techniczne (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12.04.2002), § 209. Kategorie ZL szczegółowo →

Jaka to grupa wysokości?

  1. WW wysokościowy powyżej 55 m
  2. W wysoki 25–55 m
  3. SW średniowysoki 12–25 m
  4. N niski do 12 m

Budynki mieszkalne klasyfikuje się też liczbą kondygnacji nadziemnych: N do 4, SW do 9, W do 18 (§ 8 WT). Podział wg wysokości →

Kalkulator

Ile gaśnic do strefy pożarowej?

Przepisy wymagają co najmniej 2 kg (lub 3 dm³) środka gaśniczego w gaśnicach na każde 100 m² powierzchni strefy pożarowej, która nie jest chroniona stałym urządzeniem gaśniczym. Odległość z każdego miejsca, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna przekraczać 30 m.

Wynik jest orientacyjny – rodzaj gaśnic dobiera się do grup pożarów, a wymagania dla obiektu określa instrukcja bezpieczeństwa pożarowego. Mieszkań nie trzeba wyposażać w gaśnice.

Jednostki środka (2 kg)
Masa środka gaśniczego
Gaśnice 6 kg
albo gaśnice 4 kg

Instrukcja w pigułce

Gdy wybuchnie pożar – pięć kroków

  1. 1

    Zaalarmuj

    Krzykiem „Pożar!” ostrzeż osoby w pobliżu. Jeśli budynek ma system sygnalizacji pożaru – wciśnij ręczny ostrzegacz pożarowy (czerwony przycisk ROP).

  2. 2

    Wezwij straż

    Zadzwoń pod 112 lub 998. Podaj adres, co się pali, czy są zagrożeni ludzie, swoje imię i numer telefonu. Nie rozłączaj się pierwszy.

  3. 3

    Ewakuuj ludzi

    Wyprowadź osoby oznakowanymi drogami ewakuacyjnymi. Nie korzystaj z wind, zamykaj za sobą drzwi, w dymie poruszaj się nisko przy podłodze.

  4. 4

    Gaś zarzewie

    Tylko jeśli to bezpieczne: użyj gaśnicy lub koca gaśniczego, stój plecami do drogi wyjścia. Gdy ogień się rozprzestrzenia – wycofaj się.

  5. 5

    Przekaż informacje

    Po przyjeździe straży powiedz kierującemu działaniem ratowniczym, gdzie jest źródło ognia, czy ktoś został w środku i gdzie są zawory gazu i wyłącznik prądu.

Zasady postępowania w razie pożaru →

Dla zarządcy obiektu

Kalendarz przeglądów i obowiązków

Odhaczone: 0 / 10

Zaznaczenia zapisują się tylko w tej przeglądarce. Terminy z przepisów to minimum – producent urządzenia może wymagać częstszych przeglądów.

Mity i fakty

Sześć przekonań, które warto sprawdzić

Mit Czad zbiera się przy podłodze, bo jest cięższy od powietrza.

Fakt Tlenek węgla ma gęstość zbliżoną do powietrza (jest nieco lżejszy) i miesza się z nim w całym pomieszczeniu. Czujnik czadu montuje się zgodnie z instrukcją producenta – zwykle na wysokości głowy lub na ścianie, nie przy samej podłodze.

Mit Gaśnica proszkowa ABC ugasi każdy pożar.

Fakt Proszek ABC nie nadaje się do gaszenia metali (grupa D) ani płonącego oleju kuchennego (grupa F). Do nich służą gaśnice ze specjalnym środkiem oraz koc gaśniczy.

Mit Jeśli gaśnica wisi na ścianie, to wystarczy.

Fakt Gaśnice podlegają przeglądom i konserwacji co najmniej raz w roku. Nieserwisowana gaśnica może nie zadziałać – ciśnienie spada, a proszek się zbryla.

Mit Drzwi przeciwpożarowe można zablokować klinem, żeby było wygodniej.

Fakt Klinowanie drzwi pożarowych odbiera im sens – dym i ogień przechodzą swobodnie na drogę ewakuacyjną. Jeśli drzwi muszą być otwarte, stosuje się trzymacze elektromagnetyczne zwalniane przez system sygnalizacji pożaru.

Mit W czasie pożaru najszybciej jest zjechać windą.

Fakt Zwykłe dźwigi nie służą do ewakuacji – szyb zamienia się w komin, a zasilanie może zostać odcięte. Wyjątkiem są dźwigi dla ekip ratowniczych, z których korzystają strażacy.

Mit Instrukcję bezpieczeństwa pożarowego robi się raz na zawsze.

Fakt IBP aktualizuje się co najmniej raz na dwa lata oraz po każdej zmianie sposobu użytkowania lub procesu technologicznego, który wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej.

Pytania

O co pytają zarządcy i pracodawcy

P-01 Kto odpowiada za ochronę przeciwpożarową budynku?

Właściciel budynku, obiektu lub terenu. Obowiązki może przejąć zarządca albo użytkownik, jeśli wynika to z zawartej umowy. To on zapewnia wyposażenie w sprzęt, przeglądy, drożne drogi ewakuacyjne i instrukcję bezpieczeństwa pożarowego.

P-02 Jak często trzeba robić przegląd gaśnic?

Gaśnice i urządzenia przeciwpożarowe poddaje się przeglądom i konserwacji zgodnie z zasadami producenta, nie rzadziej niż raz w roku. Przegląd wykonuje osoba z odpowiednimi kwalifikacjami, a datę odnotowuje się na gaśnicy.

P-03 Kiedy budynek musi mieć instrukcję bezpieczeństwa pożarowego?

IBP jest wymagana m.in. w budynkach użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego oraz produkcyjnych i magazynowych. Jej zakres określa rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

P-04 Czym gasić płonący olej na patelni?

Wyłącz źródło ciepła i odetnij dostęp powietrza – przykryj patelnię pokrywką lub kocem gaśniczym albo użyj gaśnicy z oznaczeniem F. Nigdy nie lej wody: olej gwałtownie rozpryskuje się i może dojść do wybuchu płomienia.

P-05 Czy artykuły Portalu PPOŻ zastępują rzeczoznawcę lub inspektora?

Nie. Treści mają charakter informacyjny i pomagają zrozumieć przepisy. Rozwiązania dla konkretnego obiektu – projekt, uzgodnienie, IBP czy ekspertyzę – przygotowuje rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych lub inspektor ochrony ppoż.

Od dawnego portalu ppoż do serwisu o bezpieczeństwie obiektów

Pod adresem portal-ppoz.pl działał wcześniej serwis o ochronie przeciwpożarowej z działem instrukcji – o kategoriach zagrożenia ludzi, grupach pożarów i obsłudze gaśnic. Kontynuujemy ten kierunek i poszerzamy go o BHP, bezpieczeństwo przemysłowe oraz instalacje w budynkach. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują opinii rzeczoznawcy.